Υπάρχουν βιβλία που τα κλείνεις,μόλις τελειώσουν και υπάρχουν βιβλία που, όταν γυρίσεις την τελευταία τους σελίδα, συνεχίζουν να κατοικούν μέσα σου.
Η " Ουρανόεσσα" του Kostas Krommydas είναι ένα απ' αυτά. Δεν αφηγείται μόνο μια ιστορία, αλλά σε καλεί να περπατήσεις στα μονοπάτια της ανθρώπινης ψυχής, να αντικρίσεις τα τραύματα, τα μυστικά, τις ενοχές και τελικά, την ελπίδα. Είναι ένα ταξίδι που θυμίζει πως όσο βαθύ κι αν είναι το σκοτάδι, πάντα υπάρχει ένα φως που περιμένει να τολμήσουμε να το αντκρίσουμε.
Δύο ιστορίες διαδραματίζονται στη Σαμοθράκη, οι οποίες ενώνονται μεταξύ τους και η μία συμπληρώνει την άλλη.
Στην πρώτη του 1940, ο Ανδρέας Στάης, αρχαιολόγος, έχει όνειρο ζωής να ανακαλύψει το κεφάλι του αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκης και κάνει τα πάντα, για να το καταφέρει, με συνέπεια να το πληρώσει με τη ζωή του. Συγχρόνως,ψάχνει το όνομα της γυναίκας, που μέσα σε μια νύχτα σημάδεψε τη ζωή του.
Στη δεύτερη ιστορία του σήμερα, ο εγγονός του, Ανδρέας Στάης, ο οποίος ζει στην Αμερική και είναι ερευνητής της Ιντερπόλ, έρχεται στο νησί, για να αποχαιρετήσει ένα αγαπημένο του πρόσωπο. Εκεί γνωρίζει την Ηρώ, μια γυναίκα γεμάτη μυστήριο, που θα τον εντυπωσιάσει από την πρώτη στιγμή.
Το πάθος και ο έρωτας των δύο ζευγαριών θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας.
Αρχαιοκάπηλοι, μυστηριακές τελετές κάτω από την πανσέληνο, μυστικά κρυμμένα και μεγάλοι έρωτες συνθέτουν το σκηνικό της ιστορίας. Το άγριο τοπίο, η επιβλητική φύση της Σαμοθράκης και η αίσθηση του μυστηρίου, που αποπνέει το νησί, γίνονται ο καθρέφτης των ψυχών των ηρώων.
Όπως η Σαμοθράκη υψώνεται επιβλητική ανάμεσα στη γη και τον ουρανό, έτσι και οι ήρωες του μυθιστορήματος καλούνται να υψωθούν πάνω από τα βάρη του παρελθόντος, τα μυστικά και τις ενοχές τους.
Η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι μόνο η λύση ενός εγκλήματος, αλλά μια πορεία αυτογνωσίας, συγχώρεσης και λύτρωσης.
Έτσι η "Ουρανόεσσα " γίνεται κάτι περισσότερο από έναν τόπο. Γίνεται σύμβολο της ανθρώπινης ανάγκης να αναζητήσει το φως ακόμη και μέσα στο βαθύτερο σκοτάδι. Και αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου,ο πιο ουσιαστικός δεσμός ανάμεσα στον τίτλο και την υπόθεση του βιβλίου.
Ένας σκύλος αποκαλύπτει τυχαία τον σκελετό του αρχαιολόγου, θαμμένο δίπλα στο χαμένο κεφάλι του διάσημου αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκης. Αυτό γίνεται αφετηρία, για να ξετυλιχτεί ένα κουβάρι μυστικών που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Το χαμένο κεφάλι του αγάλματος λειτουργεί ως ισχυρό σύμβολο. Δεν είναι μόνο ένα αρχαιολογικό εύρημα, αλλά συνδέεται με την ανθρώπινη απληστία, την εμμονή με την κατοχή της πολιτιστικής κληρονομιάς και το τίμημα που πληρώνουν όσοι υπερασπιζονται την αλήθεια.
Η εκδίκηση που επιδιώκει ο εγγονός δεν παρουσιάζεται ως απλή τιμωρία.
Ο συγγραφέας θέτει το ερώτημα αν η εκδίκηση μπορεί πραγματικά να λυτρώσει ή αν διαιωνίζει τον κύκλο της βίας.
Στο τέλος, ο πρωταγωνιστής καλείται να επιλέξει αν θα μείνει δέσμιος της εκδίκησης ή αν θα επιτρέψει στον εαυτό του να αγαπήσει την κόρη του ανθρώπου που ευθύνεται για το θάνατο του παππού του.
Η αγάπη υπερισχύει του μίσους. Οι δύο ήρωες αποφασίζουν να είναι μαζί, έχοντας πλέον αποκαλυφθεί η αλήθεια για το έγκλημα.
Ο Κώστας Κρομμύδας δείχνει ότι η ενοχή δεν κληρονομείται. Η κόρη δε φέρει ευθύνη για τις πράξεις του πατέρα της.
Η επιλογή τους συμβολίζει τη συμφιλίωση με το παρελθόν και την απόφαση να μη συνεχιστεί ο κύκλος της βίας και της εκδίκησης από τη μια γενιά στην άλλη.
Ο Βασίλης, ο τελευταίος επιζών από την παλιά παρέα και ο πιο πιστός φίλος του δολοφονημένου αρχαιολόγου, έρχεται αντιμέτωπος με τον πραγματικό δράστη. Η εξομολόγηση του δράστη σε συνδυασμό με την παρουσία των λειψάνων του φίλου του γίνονται αφορμή να τον σκοτώσει, μην μπορώντας να συγκρατήσει την οργή και το βάρος δεκαετιών.
Η πράξη αυτή δεν παρουσιάζεται ως ηρωική ή ως ιδανική μορφή δικαιοσύνης.
Αντίθετα, ο Κώστας Κρομμύδας τη χρησιμοποιεί, για να δείξει πόσο καταστροφική μπορεί να γίνει η εκδίκηση, ακόμη κι όταν στρέφεται εναντίον ενός ενόχου. Ο Βασίλης δε λυτρώνεται πραγματικά. Παραμένει ένας άνθρωπος σημαδεμένος από το τραύμα και την απώλεια.
Έτσι, το βιβλίο δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα αντίθεση. Αυτή η αντίθεση ενισχύει το κεντρικό μήνυμα του μυθιστορήματος: η αλήθεια είναι απαραίτητη, αλλά η εκδίκηση δε φέρνει πάντα τη λύτρωση. Αντίθετα, η αγάπη και η συγχώρεση είναι εκείνες που μπορούν να σπάσουν τον κύκλο της βίας.
Τελικά, η " Ουρανόεσσα " δεν είναι μόνο μια ιστορία μυστηρίου ή εκδίκησης. Είναι ένα μυθιστόρημα για το πως το παρελθόν μπορεί να βαραίνει τις επόμενες γενιές, αλλά και για το πως ο άνθρωπος έχει πάντα τη δυνατότητα να επιλέξει αν θα συνεχίσει τον κύκλο του μίσους ή θα τον σπάσει με την αλήθεια, τη συγχώρεση και την αγάπη.
Κλείνοντας την "Ουρανόεσσα" ένιωσα πως δεν αποχαιρετούσα απλώς τους ήρωές της. Αποχαιρετούσα ένα ταξίδι που μου θύμισε ότι η αλήθεια, όσο επώδυνη κι αν είναι, έχει τη δύναμη να λυτρώνει. Ότι οι άνθρωποι δεν καθορίζονται μόνο από τα λάθη ή τις πληγές τους, αλλά και από το θάρρος.
